Arrimaha Bulshada
Waa In la sii xoojiyo la-dagaallanka Nafaqo-darrada ilaa iyo 2022T.I - Dr. Maqdhas Dhaaba
Apr 2, 2025 9
Addis Ababa, Cuur/ Magaabiit 24/2017 (ENA): Wasiirka Caafimaadka, Dr. Maqdhas Dhaaba, ayaa sheegtay in dadaallada lagu xoojinayo dhimista nafaqo-darrada ee 2022TI, ay tahay in si buuxda loo sii wado si loo gaaro yoolka la hiigsanayo. Shirka Guddi-hoosaadka Qaran ee Cunntada iyo Nafaqada, oo hadda socda, ayaa diiradda lagu saaraya istaraatiijiyadda qaran ee cunntada, qorshaha ballaarinta barnaamijyada nafaqo-darrada, iyo shir-weynaha Qaramada Midoobay ee la xiriira cunntada, kaas oo Itoobiya martigelin doonto bisha Juun ee soo socota.   Shirkan waxaa ka soo qaybgalay Wasiirka Beeraha, Dr. Girma Amante; Wasiirka Caafimaadka, Dr. Maqdhas Dhaaba; Wasiirka Arrimaha Haweenka iyo Bulshada, Dr. Ergoge Tesfaaye; Wasiirka Gaadiidka, Dr. Alemu Sime; iyo Wasiirka Waxbarashada, Brof. Berhanu Nega, iyo sidoo kale mas’uuliyiin sare oo dowladda ka tirsan. Dr. Maqdhas Dhaaba ayaa caddeysay in dadaal xooggan la gelinayo hirgelinta qorshaha nafaqo-darrada ee dalka, si looga hortago cunno-yaraanta iyo waxyeelladeeda. Barnaamijkan waxaa lagu hirgelinayaa 334 degmo oo Itoobiya ka tirsan, iyadoo ujeedadu tahay in la tirtiro nafaqo-darrada. Wasiiradu waxay xustay in hirgelinta qorshahan uu yahay mid la soconayo isla markaana guulo laga gaaray.   Waxaa sidoo kale la xoojiyay wacyigelinta bulshada ee la xiriirta nafaqada, iyadoo dadaallo badan laga sameeyay heer deegaan si loola dagaallamo caqabadaha cunntada la xiriirta. Degmooyinka uu barnaamijkani gaaray ayaa loo diyaarinayaa inay noqdaan tusaale lagu daydo, waxaana laga ballaariyay 186 degmo sanadka 2018 si loo gaaro yoolka qaran ee 2022, kaas oo ah in gebi ahaanba laga ciribtiro dalka nafaqo-darradda. Ugu dambayntii, Wasiirka Caafimaadka ayaa ku adkaysatay in dadaallada lagu baabi'inayo nafaqo-darrada ay sii socon doonaan si loo xaqiijiyo in dalka laga ciribtiro dhibaatadan. #Itoobiya #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya
Hoggaaminta Sare ee Xafiiska Caafimaadka Deegaanka Soomaalida ayaa Kormeer Ku Tagay Cusbitaalka Ciidanka Loo Dhisayo ee Ka Socda Magaalada Jigjiga
Apr 1, 2025 8
Addis Ababa, Cuur/ Magaabiit 23/2017 (ENA): Kormeerkan oo uu hoggaaminayey Madaxa Xafiiska Caafimaadka Deegaanka Soomaalida Dr. Muuse Axmed Ibraahim iyo ku-xigeenkiisa Mudane Maxamed Ayaanleh Xassan, ayaa ay wehelinayeen qaar ka mid ah agaasimeyaasha xafiiska, hawlwadeeno iyo injineerada gacanta ku haya dhismaha, waxay indho-indheyn ku sameeyeen heerarka kala duwan ee uu dhismahani marayo iyo qaybahaha kala duwan ee uu ka kooban yahay cusbitaalka ciidanka loo dhisayo.   Cusbitaalkan oo hadda maraya heer gabo-gabo ah, ayaa ah mid casri ah oo la jaan-qaadi doona cusbitaalada horumarsan ee bixiya adeegyada caafimaadka. Wuxuu ka kooban yahay dhammaan waaxaha lagama maarmaanka u ah adeegyada caafimaadka, isaga oo dabooli doona baahiyaha caafimaad ee ciidamada deegaanka.   Sidoo kale, Madaxa Xafiiska Caafimaadka iyo wafdigiisa ayaa kormeeray Shaybaadhka Guud ee Deegaanka oo ku yaalla magaalada Jigjiga. Shaybaadhkan oo hadda la dhameystiray ayaa dhawaan bilaabi doona shaqadiisa, iyada oo haatan lagu guda jiro qalabeyn iyo qurxin. Dr. Muuse ayaa sheegay in mashruucan uu yahay mid miro-dhal ah, islamarkaana bulshada dhawaan heli doonto adeegii Shaybaadhka Guud, taasoo meesha ka saari doonta baahidii ay dadku u qabeen in ay goobaha fog-fog u safraan.   Sidoo kale, Madaxa Xafiiska Caafimaadka ayaa xusay in mashaariicda uu xafiisku gacanta ku hayo, sida cusbitaalada Dhagaxbuur, Shilaabo, iyo kuwo kale, la dhammeystiri doono muddo kooban gudahood. Ugu dambeyn, Xafiiska Caafimaadka Deegaanka Soomaalida ayaa dadaal dheeri ah ku bixinaya dhameystirka mashaariicda caafimaadka, si loo helo adeegyo tayo leh oo bulshada iyo ciidamada deegaanka anfaca.
Munaasabad sagootin ah ayaa loo qabtay Dhakhaatiir ku dhawaad mudo todobaad ah qaliinka wadnaha ka waday Cusbitaalka Takhasuska Darajada Sare ee Sheekh Xasan Yabarree ee Jigjiga
Apr 1, 2025 11
Addis Ababa, Cuur/ Magaabiit 23/2017 (ENA): Dhakhaatiirtan oo ka socotay Cusbitaalka Tuqur Ambassa ee Caasimada Addis Ababa ayaa waxay ku dhawaad mudo todobaad ah Cusbitaalka Takhasuska Darajada Sare ee Sheekh Xasan Yabarree ka fuliyeen wareegii labaad ee ol'olaha qaliinka wadnaha oo ay ka faa'iideysteen caruur iyo dadka waaweyn ee la il darnaa xanuunada wadnaha.   Maareeyaha Cusbitaalka Takhasuska Darajada Sare ee Sheekh Xasan Yabarree Dr. Cabdulaahi Xuseen ayaa sheegay in qaliinka wadnaha oo ka mida qaliinada culus oo dadka kharash badan kaga bixi jiray goobo fogna loo aadi jiray ay ku guuleysteen in shacabka ay deegaankooda loogu keeno.   Qalinada noocana marka laga yimaado caasimadda Addis Ababa uu Deegaanka Soomaalidu noqday Deegaanka ugu horeeyay ee laga fuliyay qaliinkan, islamarkaana uu cusbitaalku yeeshay wakhtigan qalab dhameystiran oo lagu fulin karo qaliinnada wadnaha.   Dhankiisa, Dr. Ababe Besabeh oo hogaaminayay Dhakhaatiirtan fulinaysay qaliinka wadnaha ayaa bogaadiyay dadaalka ay sameeyeen hogaaminta iyo hawlwadeenada Cusbitaalka Takhasuska Darajada Sare ee Sheekh Xasan Yabarree in shacabka Deegaanka ay adeegaan qaliinka wadnaha oo ah adeeg muhiima ay kusoo kordhiyaan Deegaanka, wuxuuna intaasi raaciyay inay diyaar u yihiin sii adkeynta wadashaqeynta ka dhaxaysa iyo sidii uu Cusbitaalku u bilaabi lahaa qaliinka wadnaha maadaama uu wakhtigan haysto qalab dhamaystiran.
Raiisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed (Dr.) Oo Diray Farriin Hambalyo Ah Oo Ku Aaddan Ciidul Fitriga 1446HJ
Mar 29, 2025 42
Raiisul Wasaaraha Itoobiya, Dr. Abiy Axmed, ayaa farriin hambalyo ah u diray shacabka Muslimiinta ee Itoobiya iyo guud ahaan caalamka, xuska munaasabadda Ciidul Fitriga 1446 awgeed. Farriintiisa dhammeystiran waxay u qornayd sida soo socota: "Ciid wanaagsan! Ciidul Fitrigu waa maalinta dhammaadka soonka bisha Ramadaan. Waa maalin mahadnaq, samafal iyo walaaltinimo. Waa ciida xigta ka dib bisha soonka oo ay dadku la kulmaan alaah dartii u dareemaan gaajada, daalka, iyo una kordhiyaan dulqaadka. Soonku wuxuu xusuusinayaa qofka sida bini’aadamku u nugul yahay. Waxa uu ka tarjumayaa in aadanuhu uusan lahayn awood buuxda, isla markaana ay tahay in uu ka fogaado kibirka, isla weynida, iyo cadaawadda. Intii taariikhda la ogaa, bini’aadamku wuxuu la tacaalay sidii uu dadka kale u xukumi lahaa, balse weligii iskuma uusan adoonsan sidii la rabay. Mashaakilaadka aan maanta la kulmayno ee dalkayaga ka jira badankooda waxa keenaya qof aan xukumi karin naftiisa. Qof aan is ogayn, ma yaqaan xaddkiisa, uma mahadceliyo kuwa kale, aanan jeclayn walaalkiis. Soonka oo kale waa fursad aad dib ugu fiiriso naftaada. Qof aan garaneyn baahida dadka kale, uma damqado cidna. Sidaas darteed, Ciidul Fitrigu waa maalin mahadnaq iyo iscaawin. Soonku waxa uu barayaa qofku in uu is xakameeyo, Is xakamayntaasi waxay ku timid dareen, waxayna u baahan tahay garasho iyo dulqaad. Haddii wadahadalka qaran la qaato qaabkan dulqaadka, waxa laga faa'iidi lahaa. Hadalka kali ah naguma filna, waa in uu salka ku hayaa garasho, dulqaad, iyo fahamka mustaqbalka. Sidaasi darteed, haddii uu sida Ciidda u noqdo, natiijadiisuna waxay noqon doontaa mahadnaq. Ciiddu waxa kale oo ay xambaarsan tahay samafal iyo gargaarka kuwa aan wax haysan, iyada oo aan la eegin qabiil, diin ama xiriir qoys. Sidaas oo kale, waa in aynu midowno, is cafino, una gargaarno kuwa danyarta ah. Ciid wanaagsan!"
Ciidul-Fitr Waa In Lagu Dabaaldegaa Caawinta Masaakiinta iyo Kuwa Danyarta ah – Culimadaudiinka
Mar 29, 2025 21
Dhase, Cuur/Megabit 20, 2017 (ENA) – Culimaudiinka magaalada Dhase ayaa tilmaamay in Ciidul-Fitr lagu xuso iyada oo la xasuusanayo dadka danyarta ah iyo caawinta masaakiinta. Madaxweynaha Guddiga Arrimaha Islaamka ee Maamulka Magaalada dhase, Sheekh Idiris Bashir, ayaa u sheegay ENA in mu’miniintu ay sii wadaan Qiyamka midnimo iyo isgarab qabashada ee ay muujiyeen inta lagu jiray bisha barakaysan ee Ramadaan, gaar ahaan maalinta Ciidda. Wuxuu carrabka ku adkeeyay in qof kastaa uu gacan ka geysto sidii dadka danyarta ah iyo kuwa dhaqaalahoodu hooseeyo sidii ay ugu ciidi lahaayeen si farxad leh. Sheekh Idiris wuxuu xusay in diintu ay na farayso nabad, midnimo, iyo jacayl. Sidoo kale, wuxuu tilmaamay in marka lagaso tago xuska maalinta Ciidda, ay muhiim tahay in la ilaaliyo nabadda bulshada dhexdeeda. Dhankiisa, Sheekh Cumar Cali, Madaxa Waaxda Fatwada ee Golaha Culimada Magaalada dhase iyo Imaam-ku-xigeenka Masaajidka Arab Genda ee magaalada, ayaa sheegay in qof kastaa uu dadaal u galo sidii Ciiddu ay u noqon lahayd munaasabad farxad u leh dhammaan bulshada. Sheekh Cumar wuxuu adkeeyay in diintu ayna farayso in la wadaago waxa la haysto, isla markaana sadaqada (Sadaqatul-Fitr) la siiyo dadka baahan kahor salaadda Ciidda in la bixiyo xilligeeda. Wuxuu si gaar ah ugu baaqay dhallinyarada inay Ciidda u dabaaldegaan si nabad ah, islamarkaana ay ka shaqeeyaan sidii loo heli lahaa munaasabad xasilloon. Ugu dambeyn, culimadaudiinku waxay dhammaan muslimiinta u direen salaanta iyo hambalyo diiran oo ku aaddan Ciidul-Fitr. #Wakaaladda_Wararka_Ethiopia #ENA #Ethiopia
Waxaa laga Shaqeyn dhisida jiil Wax-soosaar Leh Iyadoo Si Degdeg ah Looga Jawaabayo Nafaqo-darrada hagaaska Carruurta ee Afrika – Mudane Demeke Mekonnen
Mar 29, 2025 32
Addis Ababa, Cuur/Megabit 20/2017 (ENA): Waa in fiiro gaar ah la siiyo wax-ka-qabashada Hagaaska carruurta ee Afrika iyadoo laga bixinayo jawaabo degdeg ah laguna dadaalayo abuurista jiil wax-soosaar leh, sida uu sheegay mudane Demeke Mekonnen, aasaasaha iyo xubin ka tirsan guddiga ADAM Foundation. Shirweynaha caalamiga ah ee halkudhig looga dhugay “Koboca Nafaqada” ayaa lagu qabtay magaalada Paris, France. Madashan ayaa waxaa kasoo qaybgalay Hoggaamiyeyaasha Afrika, iyo mudane Demeke Mekonnen, oo ah xubin ka tirsan guddiga ADAM Foundation.   Mudane Demeke ayaa khudbaddiisa shirkan ku xusay muhiimadda ay leedahay in la qaado tallaabooyin looga hortagayo Xagaaska kudhaca carruurta ka yar laba sano ee Afrika, iyada oo laga faa'iideysanyo awoodda muwaadiniinta, lagana shaqeeyo dhisida jiil wax-soosaar leh. Sidoo kale, wuxuu carrabka ku adkeeyey in ADAM Foundation ay si hagar la’aan ah ugu shaqeynayso in yoolalka shirweynaha Kobaca Nafaqada (N4G) la waafajiyo, iyada oo la hubinayo in sameeyayaasha siyaasadda, hay’adaha maaliyadeed, iyo daneeyayaasha ay mudnaan siiyaan nafaqada. Intii uu socday shirkan, mudane Demeke wuxuu sidoo kale la yeeshay wadatashiyo rasmi ah mas’uuliyiin kala duwan iyo bahwadaag caalami ah. Xubin ka tirsan guddiga aasaaska ayaa la kulmay Boqor Letsie III ee Lesotho, oo sidoo kale ah wakiilka sare ee Midowga Afrika ee arrimaha nafaqada, iyo Afsan Khan, Kaaliyaha Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay iyo Isuduwaha Dhaqdhaqaaqa “Kor u Qaadista Nafaqada.”   Waxaa la qabtay sidoo kale Munaasabad dhinacsocotay oo oo la xidhiidha geeddi-socodka Ballanqaadka Sukuta ayaa la qabtay intii uu socday shirku, sida ay sheegtay Safaaradda Itoobiya ee Paris. Waxaa xusid mudan in ADAM Foundation, oo uu aasaasay Raysal Wasaare Kuxigeenkii hore iyo Wasiirkii Arrimaha Dibadda mudane Demeke Mekonnen, si rasmi ah loo daah-furay Tahsas 2017 E.C. Aasaaska wuxuu si firfircoon uga shaqeynayaa yoolka ugu weyn ee ah ciribtirka nafaqo-xumada Afrika. #Wakaaladda_Wararka_Itoobiya #ENA #Itoobiya
Dadka muslimiinta ah waa inay sii wadaan bilaha kale acmaashii wanaagsanayd ay qabanayeen intii ay ku guda jireen bisha Ramadaan – Sheekh Xaaji Ibraahim Tufa
Mar 29, 2025 26
Addis Ababa, Cuur/Magaabiit 20, 2017 (ENA): Guddoomiyaha Golaha Sare ee Arrimaha Islaamka Itoobiya Sheekh Xaaji Ibraahim Tufa ayaa sheegay in acmaashii wanaagsanayd ee ay dadka Muslimiinta ahi qabanayeen intii ay ku guda jireen bisha Ramadaan in sidoo kale la sii wadaan bilaha kale. Gudoomiyaha Golaha Sare ee Arimaha Islaamka Itoobiya Sheekh Xaaji Ibraahim Tufa ayaa war saxaafadeed ka bixiyay Munaasabada Ciidul Fidriga ee sanadka 1446 ee Hijriyada, ayaa dhambaal hambalyo oo munaasabadda ciidul fidriga u diray dadka muslimiinta. Waxa uu sheegay in bisha Ramadaan laga bartay is-jacayl, wadajir, is-taageerid, sidaas darteedna in dadka Muslimiinta ah marka ay u dabaal dagayaan Ciidul Fidriga, loo baahan yahay in la isu kaalmeeyo oo dadka danyarta wax lala qeybsado, sidii ay yeeleen xilligii soonka. Waxa kale uu tilmaamay in nabaddu ay lagama maarmaan u tahay horumarka guud ee dalka, islamarkkana in qof kasta oo muwaadin ah uu kaalintiisa ka qaato sidii nabad waarta loogu dhisi lahaa. Sidoo kale, Golaha Sare ee Arrimaha Islaamka ee magaalada Addis Ababa ayaa dhambaal hambalyo ah u diray dhammaan dadka muslimiinta. Guddoomiye ku xigeenka Golaha Sheekh Fatxuddiin Xaaji Zeynu iyo Xoghayaha Guud ee Golaha Sheekh Xuseen Bashiir ayaa dhambaal hambalyo ah ka soo jeediyay munaasabadda. Xoghayaha guud ee golahaasi Sheekh Xuseen Bashiir ayaa ku nuux-nuux saday in sidoo kale la xoojiyo is-garab-taagga, iskaashiga, is-taageeridda iyo wax-wada-qabsiga ee lagu arkay kor u qaadista qiyamka Islaamka ee xilliga soonka, ayna tahay in lagu ciido iyada oo laga xoojjinayo nabadda, is-jaceylka, wadajirka iyo walaalnimada. Golaha sare islaamka Addis Ababa ayaa qabanqaabo la sameeyay dhalinyaro, haween iyo hay’ado kala duwan iyo sidoo kale qeybaha kala duwan ee dowladda si loo xaqiijiyo in munaasabaddan nabad lagu xuso. Waxa uu ugu baaqay ka soo qeyb galayaasha xaflada in ay si wanaagsan u gutaan waajibaadka ka saaran ilaalinta diinta islaamka, iyagoo dhowraya awaamiirta ay siinayaan laamaha amniga.
Wakaalada Warka Itoobiya
2015